81 χρόνια συμπληρώθηκαν φέτος από τη σφαγή του Διστόμου

Ένα από τα αποτρόπαια εγκλήματα των Ναζί στην κατεχόμενη Ελλάδα. Το Δίστομο πυρπολήθηκε και 218 κάτοικοι (114 γυναίκες και 104 άνδρες συμπεριλαμβανομένων 53 παιδιών κάτω των 16 ετών, εκτελέστηκαν εν ψυχρώ από τα ναζιστικά τάγματα εφόδου της Σούτσσταφφελ

Ο Δήμος Διστόμου-Αράχωβας-Αντίκυρας διοργανώσε εκδηλώσεις μνήμης και τιμής από το Σάββατο 31 Μαΐου έως και την Τρίτη 10 Ιουνίου 2025

Το Σωματείο μας εκπροσώπησε το μέλος του Δ.Σ Πάρης Φούντας

Ιστορικό: Το πρωί της 10ης Ιουνίου 1944 γερμανική στρατιωτική φάλαγγα των Ες-Ες ξεκίνησε από τη Λιβαδειά για την Αράχωβα, με σκοπό την εκκαθάριση της περιοχής από τις αντάρτικες δυνάμεις. Στο Δίστομο ενώθηκε με άλλη γερμανική ομάδα που είχε ξεκινήσει από την Άμφισσα και προχώρησαν προς το Στείρι. Οι κάτοικοι έλαβαν εντολή να μην απομακρυνθούν από το χωριό, μέχρι την επιστροφή των γερμανικών δυνάμεων.

Στη θέση Καταβόθρα οι Γερμανοί δέχθηκαν επίθεση από αντάρτες του ΕΛΑΣ. Μετά από σύντομη, αλλά σφοδρή μάχη, αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν, αφήνοντας στο πεδίο της μάχης 15 νεκρούς και άλλους τόσους τραυματίες. Οι γερμανικές απώλειες ανήλθαν σε 6 νεκρούς και 15 τραυματίες.

Οι Γερμανοί απέδωσαν την επίθεση του ΕΛΑΣ σε ειδοποίηση των κατοίκων του Διστόμου και επέστρεψαν στο χωριό για να εκδικηθούν.

Με διαταγή του διοικητή τους, υπολοχαγού Χανς Ζάμπελ, το Δίστομο πυρπολήθηκε και 218 κάτοικοι (114 γυναίκες και 104 άνδρες) εκτελέστηκαν απάνθρωπα. Μεταξύ των νεκρών, 45 παιδιά και έφηβοι και 20 βρέφη.

Ο τότε νομάρχης Βοιωτίας Ιωάννης Γεωργόπουλος στην υπ’ αριθ. 101/12-6-44 εμπιστευτική του έκθεση σημείωνε: «Τα συμβαίνοντα εις την περιφέρειαν μου κατά τας δυο τραγικάς αυτάς ημέρας, υπερβαίνουν εις ωμότητα και αγριότητα και αυτήν την νύκτα του Αγίου Βαρθολομαίου και αυτούς τους Σικελικούς Εσπερινούς. Είναι απερίγραπτος η ενεργηθείσα σφαγή από μέρους των οργάνων των αρχών κατοχής κατά του αμάχου πληθυσμού… Λυσσαλέα η αγριότης δεν εφείσθη ούτε των νηπίων!… Ολόκληρον το χωρίον Δίστομον κατεστράφη. Οι εναπομείναντες κάτοικοι αλλόφρονες πλανώνται ανά τας απροσίτους κρύπτας των ορέων…» Τα είπε όλα ο Νομάρχης…

Η πρωτοφανής θηριωδία έγινε αμέσως γνωστή μέσω του BBC στο εξωτερικό και προκάλεσε την κατακραυγή της διεθνούς κοινής γνώμης. Η Γερμανική Διοίκηση της Αθήνας επέρριψε την ευθύνη αποκλειστικά στους κατοίκους του Διστόμου, επειδή, όπως ανέφερε σε ανακοίνωσή της, δεν συμμορφώθηκαν με τις στρατιωτικές εντολές.

Μετά την αποχώρηση των Γερμανών από την Ελλάδα, το Ελληνικό Γραφείο Εγκληματιών Πολέμου μπόρεσε να ανακαλύψει τον υπεύθυνο της Σφαγής, Χανς Ζάμπελ, ο οποίος είχε καταφύγει στο Παρίσι και είχε συλληφθεί. Οι γαλλικές αρχές τον παρέδωσαν στις ελληνικές, οι οποίες τον προφυλάκισαν.

Τον Αύγουστο του 1949 ομολόγησε την έκταση των γερμανικών θηριωδιών στο Δίστομο, αλλά δικαιολογήθηκε ότι εκτελούσε διαταγές ανωτέρων του. Κατά τη διάρκεια της προφυλάκισής του, ο Ζάμπελ εκδόθηκε προσωρινά στη Δυτική Γερμανία για άλλη υπόθεση, αλλά δεν επέστρεψε ποτέ στην Ελλάδα για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των πράξεών του.

                   Δομνίστα 83 χρόνια μετά

Στην ιστορική Δομνίστα εορτάστηκε την Κυριακή 8 Ιουνίου η 83η επετείος από την έναρξη του Ένοπλου Απελευθερωτικού Αγώνα της Εθνικής Αντίστασης (1941-1944).

Ομιλήτρια με θέμα "Οι άνθρωποι κάνουν επιλογές, οι επιλογές κάνουν ιστορία" ήταν η κα Αλεξάνδρα Σάντα, μέλος της 15μελους Γραμματείας του Εθνικού Συμβουλίου διεκδίκησης οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα (Ε.Σ.Δ.Ο.Γ.Ε.) και κόρη του αείμνηστου αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης Λάκη Σάντα.

Η εκδήλωση ξεκίνησε με επιμνημόσυνη δέηση και ακολούθησαν καταθέσεις στεφάνων εκπροσώπων των τοπικών αρχών και φορέων, σωμάτων ασφαλείας, συλλόγων, κομμάτων και αντιστασιακών οργανώσεων, ενώ στο τέλος τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή και πραγματοποιήθηκε ανάκρουση του Εθνικού μας ύμνου.

Χαιρετισμό απεύθυναν ο Δήμαρχος Καρπενησίου κ. Χρήστος Κακαβάς, ο Αντιπεριφερειάρχης Ευρυτανίας κ. Αριστείδης Τάσιος, ο Πρόεδρος της ΠΟΑΕΑ κ. Χρήστος Οικονόμου, ο εκπρόσωπος του σωματείου "Φίλοι του Μουσείου Εθνικής Αντίστασης και Σύγχρονης Ιστορίας Ρούμελης" κ. Πάρης Φούντας

                       Εορτασμός  83η επετείου στη   Δομνίστα Ευρυτανίας

 Κυριακή 8 Ιουνίου και ώρα 11:00, στη Δομνίστα Ευρυτανίας ο εορτασμός της 83ης επετείου από την έναρξη του Ένοπλου Απελευθερωτικού Αγώνα της Εθνικής Αντίστασης (1941-1944).

                 Μάχη της Παύλιανης

Μάχη της Παύλιανης – η κορυφαία αναμέτρηση των μαχητών του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ απέναντι σε μία δύναμη χιλίων πεντακοσίων Ιταλών στρατιωτών.

Απέναντί τους στάθηκε η μαχητική ομάδα της Παύλιανης, που αποτελούνταν από μόλις 60 άντρες. Οι αντάρτες, μαζί με τους ηρωικούς κατοίκους, πάλεψαν με τους στρατιώτες της Ιταλικής Φάλαγγας – ακόμα και με γυμνά χέρια – ώσπου τους ανάγκασαν να εγκαταλείψουν το πεδίο της μάχης, ταπεινωμένοι και με πολλές απώλειες.

Ογδόντα δύο χρόνια μετά, τα μηνύματα εκείνου του αγώνα για ελευθερία, εθνική ανεξαρτησία και κοινωνική δικαιοσύνη παραμένουν πιο επίκαιρα από ποτέ.

Η ιστορική μνήμη πρέπει να κρατηθεί ζωντανή. Αυτό είναι το πατριωτικό μας χρέος – απαίτηση για τους παλιούς και καθήκον για τις γενιές που έρχονται.

Ας είναι αιώνια η μνήμη των αγωνιστών της Μάχης της Παύλιανης. Ας είναι αιώνια η μνήμη των αγωνιστών της Εθνικής μας Αντίστασης.

Το σωματείο μας εκπροσωπήθηκε από το μέλος του ΔΣ, Παρασκευά Φούντα, ο οποίος κατέθεσε στεφάνι

 Eκδηλώσεις εορτασμού τιμής για την έναρξη του οργανωμένου ένοπλου αγώνα κατά των κατακτητών, τον Μάιο του 1942 από την «ΚΑΛΥΒΑ ΣΤΕΦΑΝΗ» στη Σπερχειάδα

Πριν 83 χρόνια, στις 22 Μαΐου του 1942, δεκαπέντε ψυχωμένα παλικάρια συγκεντρώθηκαν στην καλύβα του Στεφανή, λίγο έξω από τη Σπερχειάδα. Με ελάχιστο οπλισμό – πέντε περίστροφα κι έναν γκρά – αλλά με περίσσευμα πίστης, αποφασιστικότητας και οράματος, ξεκίνησαν για τα βουνά της Ρούμελης. Ξεκίνησαν την Αντίσταση και τον Αγώνα. Ξεκίνησαν για την Ελευθερία, για την Κοινωνική Δικαιοσύνη.

Ήταν ο Θανάσης Κλάρας, ο μετέπειτα Άρης Βελουχιώτης. Ο Φώτης Μαστροκώστας, οι αδελφοί Λέβα, ο Βασίλης Ξυνοτρούλιας, ο νεαρός Βασίλης Λαγός και άλλοι. Αυτοί αποτέλεσαν τη μαγιά της ένοπλης εθνικοαπελευθερωτικής πάλης εδώ στη Ρούμελη, στην περιοχή μας, σε μια χώρα διαλυμένη από τον πόλεμο, την πείνα και την Κατοχή.

Δόξα και τιμή στους αγωνιστές της Αντίστασης. Σε όλες και όλους που ύψωσαν το ανάστημά τους και σε όσους κρατούν σήμερα τη φλόγα ζωντανή.

Ας τους κρατήσουμε στη μνήμη μας γ ας τους κρατήσουμε στο μέλλον μας.

Περιβολάκια Αταλάντης

To Σωματείο Φίλοι Μουσείου Εθνικής Αντίστασης και Σύγχρονης Ιστορίας Ρούμελης συμμετείχε δια του προέδρου του Βασιλικής Λάζου και του μέλους του ΔΣ Παρασκευά Φούντα στην εκδήλωση τιμής και μνήμης του Δήμου Λοκρών των εκτελεσθέντων αγωνιστών το απόγευμα της Πέμπτης 29 Μαΐου 2025 και ώρα 20:00 στο Μνημείο της Εθνικής Αντίστασης στη θέση «Περιβολάκια» στον επαρχιακό δρόμο Αταλάντης Καλαποδίου.

Η αντίσταση του ελληνικού λαού στη διάρκεια της τριπλής κατοχής της Ελλάδας από τη Γερμανία, την Ιταλία και τη Βουλγαρία, υπήρξε αποφασιστική και προκάλεσε σημαντικό πλήγμα στις κατοχικές δυνάμεις.

Ο πατριωτισμός των Ελλήνων ανάγκασε τους κατακτητές να διαθέσουν μεγάλο τμήμα των δυνάμεων τους για να διατηρήσουν υπό έλεγχο την πατρίδα μας. Οι Έλληνες αγωνίστηκαν σκληρά για την απελευθέρωση της πατρίδας μας και πέτυχαν σημαντικές νίκες στην αντίσταση σε βάρος του ανεφοδιασμού των δυνάμεων των κατακτητών.

Το γεγονός αυτό πληρώθηκε με ελληνικό αίμα. Οι κατακτητές έδειξαν το πιο σκληρό τους πρόσωπο και προχώρησαν σε αντίποινα για κάθε πράξη αντίστασης με εκτελέσεις και πυρπολήσεις.

Η Αταλάντη δεν ξέφυγε από τη μανία των κατακτητών και πλήρωσε βαρύ φόρο αίματος στον αγώνα της εθνικής αντίστασης.

Το πρωί της 29ης Μαΐου του 1943 στην πόλη έφτασαν Ιταλοί από τη Λιβαδειά. Πριν λίγες ημέρες, στις 23 Μαρτίου 1943 είχαν εγκαταλείψει την πόλη.

Κύκλωσαν την πόλη και στόχος τους ήταν να προχωρήσουν σε ενέργειες καταστολής και εκδίκησης για την αυξανόμενη δράση των αντιστασιακών στην περιοχή. Το ιταλικό τάγμα πυρπόλησε σπίτια και πυροβολούσε όσους προσπαθούσαν να διαφύγουν.

Οι πρώτοι νεκροί ήταν ο Ταξιάρχης Αγραδάς, ετών 27, και ο Νικόλαος Χυμευτός, ετών 34.

Έπειτα συνέλαβαν άλλους οκτώ νέους της Αταλάντης. Οι πιο πολλοί ήταν οργανωμένοι στο ΕΑΜ ή στην ΕΠΟΝ.

Τα ονόματα των συλληφθέντων:

− Θεόδωρος Ζεκεντές, ετών 18,

− Σωτήρης Κατσαρός, ετών 19,

− Σπύρος Κοτσικόνας, ετών 22,

− Γιώργος Μανωλάκης, ετών 30,

− Δημήτρης Χασιώτης, ετών 33,

− Ηλίας Γιαννούκος, ετών 37,

− Βασίλης Λαπατσώρας, ετών 50,

− Θανάσης Τετριμέλης, ετών 23.

Με ψεύτικες διαβεβαιώσεις προς τον τότε πρόεδρο της Αταλάντης Ηλία Καρδάρα, ο Ιταλός συνταγματάρχης και ο πρώην φρούραρχος Αταλάντης υπολοχαγός Λιμπρίνο, είπαν ότι οι συλληφθέντες θα ανακριθούν, αλλά κατά τη μεταφορά τους προς τη Λιβαδειά, στο δρόμο και λίγο έξω από την Αταλάντη, στη θέση «Περιβολάκια», το καμιόνι σταμάτησε και τους κατέβασαν, όπου έγινε και η εκτέλεση. Μόνο ένας τους ο Θανάσης Τετριμέλης, γλίτωσε, καθώς τα βλήματα που τον έριξαν κάτω, τον πήραν στη μέση και στην πλάτη.

 Διεθνής Ημέρα Μουσείων: Το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης Λαμίας - Κιβωτός Μνήμης και Πολιτισμού

Διεθνή Ημέρα Μουσείων, σήμερα, Κυριακή 18 Μαΐου και το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Λαμιέων που στεγάζεται στην πίσω πλευρά του ισογείου στο Δημαρχείο Λαμίας (Φλέμινγκ κ Ερυθρού Σταυρού), θα παραμείνει ανοιχτό από τις 6:30 έως τις 8:30 το απόγευμα με δύο ξεναγήσεις αφιερωμένες στο κοινό που αγαπά την ιστορία, την πόλη του, και πιστεύει σε ένα μέλλον με ρίζες και προοπτική.

Σας περιμένουμε να σας ξεναγήσουμε στις εκθέσεις του ΜΕΑ αλλά και να συζητήσουμε για την πορεία του ΜΕΑ και το ρόλο του στα πολιτιστικά δρώμενα της πόλης μας.

Σε μια εποχή που η ιστορική μνήμη κινδυνεύει να χαθεί κάτω από τον θόρυβο της καθημερινότητας, τα μουσεία παραμένουν ζωντανά κύτταρα πολιτισμού, φάροι γνώσης, συλλογικής ταυτότητας και εθνικής συνείδησης. Η Διεθνής Ημέρα Μουσείων μας καλεί να στρέψουμε το βλέμμα μας προς αυτούς τους πολύτιμους θεματοφύλακες της ιστορίας – και στη Λαμία, ένας τέτοιος φάρος είναι το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Λαμιέων.

Από το 2013, όταν άνοιξε τις πύλες του, το Μουσείο αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς για την πόλη, προσελκύοντας επισκέπτες και εκπαιδευτικές ομάδες από όλη τη χώρα. Με τη φροντίδα του σωματείου «Φίλοι Μουσείου Εθνικής Αντίστασης και Σύγχρονης Ιστορίας Ρούμελης», το οποίο ιδρύθηκε το 2000

οργανώνει δράσεις και εκδηλώσεις που κρατούν άσβεστη τη μνήμη των εθνικοαπελευθερωτικών αγώνων του ελληνικού λαού.

Το 2021, ύστερα από μακροχρόνιες προσπάθειες των Φίλων του ΜΕΑ, το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Λαμιέων αποφάσισε ομόφωνα τη μετεγκατάσταση του Μουσείου σε ένα επιβλητικό νεοκλασικό της οδού Αριστοτέλους, στην καρδιά της πόλης, την Πλατεία Λαού. Ήταν μια απόφαση που έδωσε ελπίδα για την αναζωογόνηση του κέντρου της Λαμίας, για τη σύνδεση της ιστορίας με την καθημερινότητα, για τη δημιουργία ενός σύγχρονου μουσείου αντάξιου της ιστορικής κληρονομιάς της περιοχής μας.

Στην πόλη που υπήρξε το επίκεντρο της Εθνικής Αντίστασης, θα περίμενε κανείς το Μουσείο να κατέχει κεντρική θέση στον πολιτιστικό

σχεδιασμό. Η μετεγκατάστασή του συνδέεται όχι μόνο με την ιστορική δικαίωση, αλλά και με την τουριστική ανάπτυξη της περιοχής μας, ως μέρος του εμβληματικού τριπτύχου: Θερμοπύλες – Αλαμάνα – Γοργοπόταμος.

Κι όμως, σήμερα, πολλά παραμένουν μετέωρα. Οι εργασίες στο νέο κτήριο προχωρούν με βραδείς ρυθμούς, η απαραίτητη μουσειολογική μελέτη δεν έχει προηγηθεί της διαμόρφωσης του χώρου, η πιστοποίηση του Μουσείου εκκρεμεί, ενώ η λειτουργία του βασίζεται σε προσωρινές λύσεις – χωρίς μόνιμο εξειδικευμένο προσωπικό, χωρίς σαφή οργανωτική στήριξη.

Ως «Φίλοι του Μουσείου Εθνικής Αντίστασης και Σύγχρονης Ιστορίας Ρούμελης», συνεχίζουμε ακούραστα τον αγώνα: να διατηρηθεί ζωντανή η μνήμη, να εμπνεύσουμε τη νέα γενιά, να αποκτήσει η Λαμία και η Στερεά Ελλάδα ένα μουσείο αντάξιο του ηρωικού παρελθόντος τους. Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων, την Κυριακή 18 Μαΐου, το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης θα παραμείνει ανοιχτό από τις 6:30 έως τις 8:30 το απόγευμα, με δύο ξεναγήσεις αφιερωμένες στο κοινό που αγαπά την ιστορία, την πόλη του, και πιστεύει σε ένα μέλλον με ρίζες και προοπτική.

Φίλοι Μουσείου Εθνικής Αντίστασης και Σύγχρονης Ιστορίας Ρούμελης