17 Ιουνίου 1944 – Το Ολοκαύτωμα της Υπάτης

Ιστορικός περίπατος Υπάτης στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Δήμου Λαμιέων για την 82η επέτειο του ολοκαυτώματος της Υπάτης. Σαν σήμερα, πριν από 82 χρόνια, η Υπάτη βίωσε μία από τις πιο τραγικές στιγμές της ιστορίας της. Στις 17 Ιουνίου 1944, τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής, σε μια πράξη τυφλής εκδίκησης και τρομοκρατίας, εισέβαλαν στην ιστορική κωμόπολη, λεηλάτησαν, πυρπόλησαν σπίτια και εκτέλεσαν αθώους κατοίκους.

Το Ολοκαύτωμα της Υπάτης δεν ήταν απλώς μια πολεμική θηριωδία. Ήταν ένα ακόμη έγκλημα της ναζιστικής κατοχής απέναντι σε έναν λαό που δεν λύγισε, που αντιστάθηκε και πλήρωσε βαρύ τίμημα για την ελευθερία του. Οι στάχτες των σπιτιών, οι χαμένες ζωές και ο πόνος των ανθρώπων της Υπάτης έγιναν σύμβολα θυσίας και αξιοπρέπειας.

Σήμερα, τιμούμε τη μνήμη των θυμάτων και υποκλινόμαστε μπροστά στην αντοχή και το φρόνημα των κατοίκων της μαρτυρικής Υπάτης. Η ιστορική μνήμη δεν είναι μια τυπική αναφορά στο παρελθόν. Είναι χρέος απέναντι σε όσους θυσιάστηκαν, αλλά και ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενιές, ώστε η βαρβαρότητα, ο φασισμός και ο ναζισμός να μη βρουν ποτέ ξανά χώρο να ριζώσουν.

 2η Διάσχιση Μονοπατιού Εθνικής Αντίστασης 14 κ 15 Νοεμβρίου 2026

Το Σωματείο «Φίλοι Μουσείου Εθνικής Αντίστασης και Σύγχρονης Ιστορίας Ρούμελης», στο πλαίσιο των επετειακών εκδηλώσεων για τον εορτασμό της Εθνικής Αντίστασης, μετα και την επιτυχημένη διοργάνωση του 2025,  προτίθεται να  υλοποιήσει και φέτος την 2^η Διάσχιση του Μονοπατιού Εθνικής Αντίστασης που έχει  ιστορικό, εκπαιδευτικό και περιβαλλοντικό χαρακτήρα:

---

2^η ΔΙΑΣΧΙΣΗ ΜΟΝΟΠΑΤΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ

Ημερομηνίες: Σάββατο 14 και Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026

Διαδρομές:

• Α. Μεγάλη Διαδρομή: Στρώμη – Γοργοπόταμος    14 κ 15 Νοεμβρίου 2026
  Μήκος: 54 χιλιόμετρα | Διάρκεια: 2 ημέρες
  Για έμπειρους πεζοπόρους και ορειβατικές ομάδες.
  Περιλαμβάνει διανυκτέρευση σε κατασκήνωση
• Β. Μικρή Διαδρομή: Στρώμη – Σπηλιά Στρώμης (Κυκλική Διαδρομή) ΣΑΒΒΑΤΟ 14 Νοεμβρίου
  Μήκος: 8 χιλιόμετρα | Διάρκεια: περίπου 3.00 ώρες
• Γ. Μικρή Διαδρομή:  Γοργοπόταμος   (Κυκλική Διαδρομή) Κυριακή 15 Νοεμβρίου                                                                                                                      Μήκος: 5 χιλιόμετρα | Διάρκεια: περίπου 2 ώρες
  Κατάλληλες για ευρύτερο κοινό, μαθητές και οικογένειες.

---

Σκοπός της εκδήλωσης

Η δράση έχει στόχο:

• τη σύνδεση της ιστορικής μνήμης με το φυσικό τοπίο της Ρούμελης, που αποτέλεσε λίκνο της Αντίστασης,
• την ενεργοποίηση της τοπικής κοινωνίας και της νεολαίας σε δράσεις μνήμης,
• την ανάδειξη των αυθεντικών ορεινών διαδρομών που ακολούθησαν οι αντάρτικες δυνάμεις κατά τη διάρκεια της Κατοχής,
• την καλλιέργεια της ιστορικής και οικολογικής συνείδησης.

• Κατά μήκος της διαδρομής θα υπάρχουν σημεία ιστορικής αναφοράς (σημάνσεις, στάσεις ενημέρωσης), σύντομα δρώμενα (ανάγνωση μαρτυριών, αφηγήσεις), καθώς και οδηγοί-συνοδοί που θα καθοδηγούν και θα ενημερώνουν τους συμμετέχοντες.

  ---

 Δίστομο: Εκδηλώσεις μνήμης για τη σφαγή του 1944

Στο Δίστομο Βοιωτίας πραγματοποιήθηκαν οι ετήσιες εκδηλώσεις μνήμης για τη σφαγή του 1944, ένα από τα πιο φρικτά εγκλήματα των ναζιστικών δυνάμεων κατοχής στην Ελλάδα, με την παρουσία και του Προέδρου της Δημοκρατίας

Η φετινή επέτειος είναι αφιερωμένη στους επιζώντες των ναζιστικών εγκλημάτων, με τη συμμετοχή ανθρώπων και από άλλα μαρτυρικά χωριά, σε μια προσπάθεια διατήρησης της ιστορικής μνήμης και ανταλλαγής εμπειριών.

Το Σωματείο μας εκπροσωπήθηκε από το μέλος του ΔΣ κ. Πάρη Φούντα

82 χρόνια από τη θηριωδία των Ναζί στο Δίστομο

Η Σφαγή του Διστόμου αποτελεί μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες της γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα και ένα από τα πλέον αποτρόπαια εγκλήματα που διέπραξαν οι ναζιστικές δυνάμεις στην κατεχόμενη Ευρώπη.

Οι άνδρες των SS μπήκαν στην πόλη του Διστόμου Βοιωτία με σκοπό να αφήσουν πίσω τους μόνο νεκρούς.

Σύμφωνα με την επίσημη καταγραφή οι νεκροί έφτασαν τους 228, εκ των οποίων 117 ήταν γυναίκες, 111 άντρες, ενώ 53 από τους νεκρούς ήταν παιδιά ηλικίας κάτω των 16 ετών.

Σύμφωνα πάντως με μαρτυρία του απεσταλμένου του ελβετού απεσταλμένου του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, George Wehrly, που έφτασε στο Δίστομο λίγες ημέρες αργότερα, οι νεκροί στην ευρύτερη περιοχή έφτασαν τους 600.

«Ποτέ ξανά!»

Το πόσο στιγμάτισε τη γερμανική ιστορία η σφαγή του Διστόμου αποτυπώνεται και στα λόγια του γερμανού πρεσβευτή Γενς Πλέτνερ το 2018:

«Το έγκλημα της Βέρμαχτ στο Δίστομο ανήκει στα μελανότερα κεφάλαια της γερμανικής κατοχής τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο. Ο φόνος αθώων γυναικών, ανδρών, παιδιών και γερόντων, με γεμίζει ντροπή και οδύνη. Τα εγκλήματα αυτά δεν πρέπει να ξεχαστούν ποτέ! Διδασκόμαστε και δεσμευόμαστε: ποτέ ξανά!»

 83η επέτειο της Μάχης της Παύλιανης

Με υπερηφάνεια και συγκίνηση πραγματοποιήθηκε το πρωί της Κυριακής 7 Ιουνίου, η εκδήλωση μνήμης και τιμής για τη Μάχη της Παύλιανης, στο μνημείο των πεσόντων στη Δημοτική Κοινότητα, 83 χρόνια μετά την ηρωική αντίσταση των αγωνιστών κατά των ιταλικών δυνάμεων κατοχής. 83 χρόνια, από την 3η Ιουνίου του 1943, οι τοπικές αρχές τίμησαν τους μαχητές του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ που υπερασπίστηκαν με τίμημα την ίδια τους τη ζωή, την ελευθερία της Ελλάδας από τους κατακτητές.

Χαιρετισμό για τη Μάχη της Παύλιανης, απηύθυνε ο Δήμαρχος Λαμιέων Πανουργιάς Παπαϊωάννου. Ακολούθησε χαιρετισμός από τον Πρόεδρο της Δημοτικής Κοινότητας Παύλιανης Νίκο Γρανιτσιώτη, ομιλία από το Μέλος του Τοπικού Συμβουλίου Γιώργο Ρηγάκη.

Η εκδήλωση που συνδιοργάνωσαν ο Δήμος Λαμιέων με την Δημοτική Κοινότητα Παύλιανης, ολοκληρώθηκε με κατάθεση στεφάνων και ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου.

Το Σωματείο μας εκπροσωπήθηκε από το μέλος του Δ.Σ κ. Γιώργο Στεργίου

Παύλιανη : πορεία υπερηφάνειας

Η Μάχη της Παύλιανης στις 3 Ιουνίου 1943, αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές και ηρωικές σελίδες της Εθνικής Αντίστασης στη Ρούμελη. Μια δύναμη περίπου 200 ανταρτών του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ αντιμετώπισε μια ισχυρή ιταλική φάλαγγα εκκαθαρίσεων, καταφέρνοντας να την αποδεκατίσει και να την τρέψει σε φυγή, παρά τη συντριπτική υπεροχή των Ιταλών σε μέσα και άνδρες.

Οι Έλληνες αντάρτες κατάφεραν να κατατροπώσουν και να αποδιοργανώσουν τους Ιταλούς, προκαλώντας τους βαρύτατες απώλειες. Ωστόσο, στο πεδίο της μάχης έπεσαν ηρωικά και αρκετοί Έλληνες αγωνιστές.

​Παρόλο που οι απώλειες των κατακτητών ήταν βαρύτατες (δεκάδες νεκροί και αιχμάλωτοι), το τίμημα του αίματος ήταν βαρύ και για την ελληνική πλευρά, τόσο σε μάχιμους όσο και στον άμαχο πληθυσμό, καθώς οι Ιταλοί προχώρησαν αμέσως μετά σε σκληρά αντίποινα και πυρπόληση σπιτιών.

​Οι Έλληνες αγωνιστές που έπεσαν ηρωικά στο πεδίο της μάχης ή εκτελέστηκαν από τα ιταλικά στρατεύματα κατοχής κατά τις επιχειρήσεις εκείνων των ημερών στην Παύλιανη είναι οι εξής:

Στο Μνημείο Πεσόντων που βρίσκεται στην είσοδο της Παύλιανης, αναγράφονται τα ονόματα των Ελλήνων που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της μάχης, καθώς και αμάχων ή συνεργατών που εκτελέστηκαν ή έπεσαν εκείνες τις ημέρες:

Ηλίας Παπαδόπουλος (από την Παύλιανη)

Δημήτριος Κ. Κατσαρός (από την Παύλιανη)

Σεβερίνος (ή Σειρίνος) Σκούφος (από την Ιτέα)

Σπύρος Αρβανίτης (από τη Μαριολάτα)

Δημήτρης Ανδρατσούλας (από το Μαυρολιθάρι)

Βασίλης Δαγρές (ή Δρόγες) (από την Αθήνα)

Ευθύμιος Ευσταθίου (Πρόεδρος της Οίτης, ο οποίος εκτελέστηκε από τις δυνάμεις κατοχής λόγω της βοήθειας και της στάσης του)

Επίσης, κατά τη διάρκεια της μάχης τραυματίστηκαν βαριά και άλλοι αγωνιστές, όπως ο γνωστός ανταρτοεπονίτης Αυγέρης Αυγερόπουλος (από τα Πυρά Γκιώνας), ο οποίος χτυπήθηκε από ιταλικό όλμο.

Κάθε χρόνο, στις αρχές Ιουνίου, ο Δήμος Λαμιέων και η Τοπική Κοινότητα Παύλιανης διοργανώνουν στο μνημείο επίσημη εκδήλωση τιμής και μνήμης με επιμνημόσυνη δέηση και προσκλητήριο νεκρών για τους ανθρώπους που θυσιάστηκαν σε αυτή την ιστορική αναμέτρηση , όπως έγινε και εφέτος

Άξιζε ο αγώνας και η θυσία τους ?

Είναι μια πολύ δυνατή σκέψη, και η απάντηση κρύβεται στον λόγο για τον οποίο έδωσαν τη ζωή τους.

Αν μπορούσαν να δουν την Παύλιανη και την Ελλάδα του σήμερα, οι νεκροί εκείνης της μάχης θα ένιωθαν, χωρίς αμφιβολία, μια βαθιά δικαίωση και υπερηφάνεια για αρκετούς λόγους:

Η πατρίδα είναι ελεύθερη: Πριν από οτιδήποτε άλλο, ο Ηλίας, ο Δημήτριος, ο Σεβερίνος, ο Σπύρος, ο Βασίλης και ο πρόεδρος Ευθύμιος θυσιάστηκαν για να διώξουν τον ξένο κατακτητή. Το γεγονός ότι σήμερα η Ελλάδα είναι μια ανεξάρτητη, δημοκρατική χώρα, όπου οι άνθρωποι ζουν ελεύθεροι, είναι το μεγαλύτερο παράσημο του αγώνα τους.

Η Παύλιανη ζει και ακμάζει: Συχνά τα χωριά της ελληνικής υπαίθρου που πέρασαν από τη φωτιά του πολέμου ερήμωσαν. Η Παύλιανη όμως όχι μόνο άντεξε, αλλά σήμερα είναι ένας από τους πιο ζωντανούς, όμορφους και αγαπημένους προορισμούς στην Ελλάδα. Τα σπίτια που έκαψαν τότε οι Ιταλοί ξαναχτίστηκαν, και το χωριό σφύζει από ζωή, νεολαία και δημιουργικότητα.

Η μνήμη τους παραμένει ζωντανή: Δεν ξεχάστηκαν. Κάθε Ιούνιο, οι συγχωριανοί τους, οι απόγονοί τους και οι τοπικοί φορείς συγκεντρώνονται στο μνημείο τους. Τα ονόματά τους διαβάζονται δυνατά, οι σημαίες κυματίζουν και η θυσία τους διδάσκεται στις επόμενες γενιές.

Η μεγαλύτερη τιμή για τους νεκρούς του 1943 δεν είναι απλώς τα στεφάνια που κατατίθενται στο μνημείο, αλλά το γεγονός ότι στα ίδια χώματα που εκείνοι έδωσαν το αίμα τους, σήμερα τα παιδιά παίζουν ελεύθερα και οι άνθρωποι δημιουργούν το μέλλον τους με ειρήνη.

Ναι, θα ήταν πολύ υπερήφανοι. Γιατί η θυσία τους έπιασε τόπο.

 

Γιώργος Στεργίου M Sc.Εκπαιδευτικός

 

 

 

 82 χρόνων από την ίδρυση της Πολιτικής Επιτροπής Εθνικής Απελευθέρωσης

Στην Παλαιά Βίνιανη, πραγματοποιήθηκε η επετειακή εκδήλωση για τη συμπλήρωση 82 χρόνων από την ίδρυση της Πολιτικής Επιτροπής Εθνικής Απελευθέρωσης, στον προαύλιο χώρο του Μουσείου Εθνικής Αντίστασης.

Το Σωματείο μας εκπροσωπήθηκε από το μέλος του ΔΣ κ. Πάρη Φούντα

Κεντρική ομιλήτρια ήταν η Μαρία Παπαϊωάννου, Αρχιτέκτων Μηχανικός και Ερευνήτρια Τοπικής Ιστορίας, με θέμα: «Βίνιανη 1944: η γέννηση της Ελεύθερης Ελλάδας και το αποτύπωμα της Π.Ε.Ε.Α.» ενώ τον συντονισμό της εκδήλωσης είχε η Ειδική Σύμβουλος του Δημάρχου Αγράφων, Βάλια Τάτση.

Η ομιλία ανέδειξε τη Βίνιανη ως τόπο-σύμβολο της Εθνικής Αντίστασης, της λαϊκής συμμετοχής και της δημοκρατικής διεκδίκησης μέσα στην κατεχόμενη Ελλάδα.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Καρπενησίου κ.κ. Γεώργιος, ο Δήμαρχος Αγράφων Αλέξης Καρδαμπίκης, οι Αντιδήμαρχοι Δήμου Καρπενησίου Σταύρος Κουσιαρής και Γιάννης Ίβρος και ο Εκπρόσωπος του Σωματείου "Φίλοι Μουσείου Εθνικής Αντίστασης και Σύγχρονης Ιστορίας Ρούμελης

Εκδήλωση μνήμης Αταλαντινών που εκτελέστηκαν από τα Ιταλικά στρατεύματα κατοχής 

Το Σωματείο μας δια της προέδρου του Δρ.Βασιλικης Λάζου και του μέλους του ΔΣ κ. Πάρη Φούντα συμμετείχε στην εκδήλωση μνήμης της Εθνικής Αντίστασης στην Αταλάντη καταθέτοντας στεφάνι. Ακολουθεί το Δελτίο Τύπου του @ΔήμουΛοκρών

Η αντίσταση του ελληνικού λαού στη διάρκεια της τριπλής φασιστικής και ναζιστικής κατοχής της Ελλάδας από την Γερμανία, την Ιταλία και την Βουλγαρία, υπήρξε αποφασιστική και προκάλεσε σημαντικό πλήγμα στις δυνάμεις του άξονα, οι οποίες αναγκάστηκαν να διατηρήσουν μεγάλο τμήμα των δυνάμεων τους στην Ελλάδα.

Οι Έλληνες αγωνίστηκαν σκληρά για την απελευθέρωση της πατρίδας μας και πέτυχαν σημαντικές νίκες στην αντίσταση σε βάρος του ανεφοδιασμού των δυνάμεων των κατακτητών.

Το γεγονός αυτό πληρώθηκε με ελληνικό αίμα. Οι κατακτητές έδειξαν το πιο σκληρό τους πρόσωπο και προχώρησαν σε αντίποινα για κάθε πράξη αντίστασης με εκτελέσεις και πυρπολήσεις.

Η Αταλάντη δεν ξέφυγε από τη μανία των κατακτητών και πλήρωσε βαρύ φόρο αίματος στον αγώνα της εθνικής αντίστασης.

Το πρωί της 29ης Μαΐου του 1943 στην πόλη έφτασαν Ιταλοί από τη Λιβαδειά. Πριν λίγες ημέρες, στις 23 Μαρτίου 1943 είχαν εγκαταλείψει την πόλη.

Κύκλωσαν την πόλη και στόχος τους ήταν να προχωρήσουν σε ενέργειες καταστολής και εκδίκησης για την αυξανόμενη δράση των αντιστασιακών στην περιοχή. Το ιταλικό τάγμα πυρπόλησε σπίτια και πυροβολούσε όσους προσπαθούσαν να διαφύγουν.

Οι πρώτοι νεκροί ήταν ο Ταξιάρχης Αγραδάς, ετών 27, και ο Νικόλαος Χυμευτός, ετών 34.

Έπειτα συνέλαβαν άλλους οκτώ νέους της Αταλάντης. Οι πιο πολλοί ήταν οργανωμένοι στο ΕΑΜ ή στην ΕΠΟΝ.

Τα ονόματα των συλληφθέντων:

− Θεόδωρος Ζεκεντές, ετών 18,

− Σωτήρης Κατσαρός, ετών 19,

− Σπύρος Κοτσικόνας, ετών 22,

− Γιώργος Μανωλάκης, ετών 30,

− Δημήτρης Χασιώτης, ετών 33,

− Ηλίας Γιαννούκος, ετών 37,

− Βασίλης Λαπατσώρας, ετών 50,

− Θανάσης Τετριμέλης, ετών 23.

Με ψεύτικες διαβεβαιώσεις προς τον τότε πρόεδρο της Αταλάντης Ηλία Καρδάρα, ο Ιταλός συνταγματάρχης και ο πρώην φρούραρχος Αταλάντης υπολοχαγός Λιμπρίνο, είπαν ότι οι συλληφθέντες θα ανακριθούν, αλλά κατά τη μεταφορά τους προς τη Λιβαδειά, στο δρόμο και λίγο έξω από την Αταλάντη, στη θέση «Περιβολάκια», το καμιόνι σταμάτησε και τους κατέβασαν, όπου έγινε και η εκτέλεση. Μόνο ένας τους ο Θανάσης Τετριμέλης, γλίτωσε, καθώς τα βλήματα που τον έριξαν κάτω, τον πήραν στη μέση και στην πλάτη.

Στο ίδιο μνημείο τιμούνται και όλοι οι Αταλάντινοί που την περίοδο της κατοχής εκτελέστηκαν από τις δυνάμεις του άξονα.

Ο Δήμος Λοκρών τίμησε τα γεγονότα και τη μνήμη των εκτελεσθέντων αγωνιστών το απόγευμα της Παρασκευής 29 Μαΐου 2026 και ώρα 19:30 με την πραγματοποίηση εκδήλωσης στο Μνημείο της Εθνικής Αντίστασης στη θέση «Περιβολάκια» στον επαρχιακό δρόμο Αταλάντης Καλαποδίου.

Το πρόγραμμα της εκδήλωσης περιελάμβανε:

- Επιμνημόσυνη δέηση από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Φθιώτιδος κ.κ. Συμεών

- Χαιρετισμό του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Φθιώτιδος κ.κ. Συμεών

- Χαιρετισμό του Δημάρχου Λοκρών κ. Αθανασίου Ζεκεντέ

- Χαιρετισμό του Γενικού Γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Δημήτριο Κουτσούμπα

- Χαιρετισμό του Δημάρχου Διστόμου-Αράχωβας- Αντίκυρας κ. Ιωάννη Σταθά

- Χαιρετισμό του Δρα. Αριστομένη Συγγελάκη, Συγγραμματέα του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα

- Ομιλία για το ιστορικό γεγονός και τις διεκδικήσεις αποζημιώσεων της Ελλήνων πληγέντων από την Γερμανική Κατοχή, από τον κ. Διονύσιο Δρόσο, Ομότιμο Καθηγητή Ηθικής Φιλοσοφίας του ΑΠΘ και επιστημονικό συνεργάτη του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα

- Προσκλητήριο Εκτελεσθέντων

- Κατάθεση στεφάνων

- Τήρηση ενός λεπτού σιγής στη μνήμη των ενδόξων νεκρών

- Ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου από τη Δημοτική Φιλαρμονική Αταλάντης

Στην εκδήλωση μνήμης πλέον των ομιλητών παρέστησαν ο πρώην Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών και Βουλευτής Φθιώτιδος κ. Χρήστος Σταϊκούρας, οι Δημοτικοί Σύμβουλοι κ. Κωνσταντίνος Μπακανδρίτσος, κ. Ιωάννης Ανεστόπουλος και κ. Θωμάς Καρατράντος, ο Πρόεδρος της Κοινότητας Αταλάντης κ. Ιωάννης Νιαβής, ο Πρόεδρος της Κοινότητας Καλαποδίου κ. Χρήστος Βαποράκης, ο Πρόεδρος της Κοινότητας Τραγάνας κ. Δημήτριος Δανέλης, ο πρώην Δήμαρχος Αταλάντης κ. Δημήτριος Μαμάνδρας, ο Τοπικός Σύμβουλος Ατάλαντης κ. Κυριάκος Μπούτσης, ο Υπαστυνόμος Β’ του Α.Τ. Λοκρών κ. Δημήτριος Παπαδής Ψύλλος, η Διοικητής του Γ’ Λιμενικού Τμήματος Σκάλας Αταλάντης κ. Μαλαματένια Κατσούλα, εκ μέρους του Πυροσβεστικού Κλιμακίου Αταλάντης η Πυρονόμος κ. Αναστασία Βρεχοπούλου, το μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ κ. Αντώνιος Παπαγόρας, η Πρόεδρος του σωματείου «Φίλοι του Μουσείου Εθνικής Αντίστασης και Σύγχρονης Ιστορίας Ρούμελης κ. Βασιλική Λάζου και ο Γενικός Γραμματέας κ. Πάρης Φουντάς, ο Διευθυντής του Ιερού Επισκοπείου Ταλαντίου και Λοκρίδος Αρχιμανδρίτης Δημήτριος Ζελιαναίος και ιερείς της περιοχής, τοπικοί σύμβουλοι συγγενείς των εκτελεσθέντων και κάτοικοι της Αταλάντης.

Από την ανάρτηση του Δήμου Λοκρών

Έναρξη του ένοπλου αγώνα στην Καλύβα Στεφανή στη Σπερχειάδα

 Όταν η ανάγκη γίνεται ιστορία. Η ομιλία της προέδρου του σωματείου στον φετινό εορτασμό της έναρξης του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα από τον ΕΛΑΣ στην Καλύβα Στεφανή.

Πριν από 84 χρόνια, στις 22 Μαΐου 1942, δεκαπέντε παλικάρια συγκεντρώθηκαν στην Καλύβα Στεφανή, έξω από τη Σπερχειάδα. Με ελάχιστα όπλα αλλά με μεγάλη πίστη στη δύναμη του λαού, ξεκίνησαν για τα βουνά της Ρούμελης. Μέσα στις πιο σκοτεινές μέρες της Κατοχής γεννήθηκε ο πυρήνας του Ελληνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού και άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά το όραμα της Αντίστασης. Η έναρξη του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα δεν ήταν ένα τυχαίο γεγονός. Δεν ήταν πράξη λίγων «ρομαντικών» ούτε μια αυθόρμητη έκρηξη πατριωτισμού αποκομμένη από την κοινωνική πραγματικότητα. Ήταν η στιγμή όπου ένας λαός, μπροστά στον κίνδυνο της εξόντωσης και της υποδούλωσης, αποφάσισε να σηκώσει το ανάστημά του και να διεκδικήσει τη ζωή, την αξιοπρέπεια και τη λευτεριά του.

Η Ελλάδα του 1942 ήταν μια χώρα διαλυμένη. Οι κατακτητές είχαν τεμαχίσει τη χώρα, λεηλατούσαν τον πλούτο της και καταδίκαζαν χιλιάδες ανθρώπους στην πείνα και τον θάνατο. Η ναζιστική «Νέα Τάξη» ήταν ένα σχέδιο απόλυτης κυριαρχίας, βασισμένο στη φυλετική ιεράρχηση, στην οικονομική εκμετάλλευση και στη μετατροπή ολόκληρων κοινωνιών σε πληθυσμούς χωρίς δικαιώματα και χωρίς μέλλον.

Απέναντι σε αυτό το σχέδιο υποδούλωσης ο ελληνικός λαός δεν έμεινε αδρανής. Συνειδητοποίησε ότι για να επιβιώσει έπρεπε να οργανωθεί και να αγωνιστεί συλλογικά. Το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ γεννήθηκαν μέσα από αυτή την ιστορική ανάγκη. Προστάτευσαν την παραγωγή, οργάνωσαν τη λαϊκή αλληλεγγύη, υπερασπίστηκαν τα χωριά από τη λεηλασία και έδωσαν ψωμί στους πεινασμένους και αξιοπρέπεια στους ταπεινωμένους. Δημιούργησαν θεσμούς λαϊκής αυτοδιοίκησης και δικαιοσύνης και συγκρότησαν το κράτος της Ελεύθερης Ελλάδας. Μαζί με τον αγώνα για την εθνική απελευθέρωση γεννήθηκε και το όραμα μιας κοινωνίας όπου ο λαός θα είναι κυρίαρχος στον τόπο του. Ο εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας ήταν αγώνας απέναντι στον φασισμό, τον ναζισμό και την κοινωνική καταπίεση. Η Αντίσταση δίδαξε ότι η ειρηνική συνύπαρξη των λαών μπορεί να οικοδομηθεί μόνο πάνω στην ελευθερία, τη δικαιοσύνη, τον αλληλοσεβασμό και την αυτοδιάθεση των λαών.

Σήμερα, 84 χρόνια μετά, η μνήμη της Εθνικής Αντίστασης παραμένει ζωντανή και αναγκαία. Όχι μόνο ως φόρος τιμής στους αγωνιστές και τις αγωνίστριες αλλά και ως απάντηση σε όσους επιχειρούν να παραχαράξουν την Ιστορία και να εξισώσουν τον φασισμό με εκείνους που τον πολέμησαν. Σε έναν κόσμο όπου οι πόλεμοι, η προσφυγιά, η φτώχεια και η κοινωνική αδικία εξακολουθούν να απειλούν τους λαούς, η παρακαταθήκη της Αντίστασης μάς καλεί να υπερασπιστούμε την ειρήνη και τη φιλία των λαών απέναντι στον εθνικισμό, τον ρατσισμό και τον φασισμό. Και αυτό είναι το μεγάλο μήνυμα της «Καλύβας Στεφανή»: όταν η πολιτική απαντά στις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων και γεννά ελπίδα, αξιοπρέπεια και προοπτική, τότε οι λαοί γίνονται πρωταγωνιστές της Ιστορίας.