Μαθητές από την Ευρωπαϊκή ένωση στο Μ.Ε.Α

Η επίσκεψη διοργανώνεται στο πλαίσιο της διεθνούς ανταλλαγής νέων από την Ιταλία, Γερμανία και Ελλάδα, με θέμα “UnlockingMemories” από τον οργανισμό EUphoria στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus +.

Στην διάρκεια παραμονή τους στη χώρα μας εχουν την ευκαιρία με βιωματικό τρόπο να συζητήσουν το θέμα της ιστορικής μνήμης και λήθης ενώ παράλληλα να επισκεφθούν εμβληματικούς τόπους, όπως ο Γοργοπόταμος και η Μαρτυρική Υπάτη αλλά και το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης στη Λαμία που βρέθηκαν χθες.
Τα μέλη του Δ.Σ του σωματείο μας τους υποδέχθηκαν και το μέλος μας, Ιστορικός Παναγιώτης Σωτηρίου τους ξενάγησε στο χώρο

Επτάλοφος και Λιλαία – Η ναζιστική θηριωδία στις 7 & 8 Οκτωβρίου 1943

Διήμερο τέλεσης ναζιστικών εγκλημάτων ήταν η 7η και η 8η Οκτωβρίου 1943 στη Φωκίδα και στα χωριά της Επταλόφου και της Λιλαίας.

Αρχικά είχε καταρριφθεί αμερικάνικο βομβαρδιστικό, μετά από επίθεση γερμανικών αεροπλάνων, πάνω από την Άνω Αγόριανη στις 6 Οκτωβρίου 1943. Επίγειες δυνάμεις των Γερμανών, κινήθηκαν για να συλλάβουν το πλήρωμα του βομβαρδιστικού που διεσώθη με αλεξίπτωτα.

Μάλιστα από εδάφους πολυβολούσαν τους Αμερικάνους που έπεφταν με τα αλεξίπτωτα για να διασωθούν, γεγονός που θεωρείται έγκλημα πολέμου και σκότωσαν ένα από αυτούς.

Όμως Έλληνες αντάρτες παρεμβαίνουν και χτυπάνε τους ναζί, με επτά από αυτούς να βρίσκουν το θάνατο και οι υπόλοιποι να αναγκαστούν σε οπισθοχώρηση.

Η μάχη έγινε, στη θέση Βρυζόραχη – Όχτος, μεταξύ Επταλόφου και Λιλαίας.

Για αντίποινα οι Γερμανοί στις 7 Οκτωβρίου 1943 καίνε τη Λιλαία και μία ημέρα μετά 8 Οκτωβρίου I943 καίνε την Επτάλοφο (Άνω Aγόριανη).

Στη Λιλαία (Κάτω Αγόριανη) βρήκαν το θάνατο από τους ναζί 11 άτομα, ενώ πυρπολήθηκαν τα 150 από τα περίπου 160 σπίτια του χωριού. Μετά τον πόλεμο, οι κάτοικοι της πρώην Κοινότητας Λιλαίας κατέθεσαν, ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άμφισσας, αγωγή, κατά του γερμανικού δημοσίου, ζητώντας αποζημιώσεις.

Κάηκαν τα 146 σπίτια από τα 184 που είχε το χωριό και όσοι κάτοικοι δεν πρόλαβαν ή δεν είχαν εγκαταλείψει το χωριό σφαγιάστηκαν ή κάηκαν ζωντανοί, μεταξύ αυτών νήπια και ηλικιωμένοι, ενώ μία 17χρονη, πριν φονευθεί, βιάστηκε από 15.

Τα ονόματα των θυμάτων της Επταλόφου:

Αικατερίνη Ν. Βελέντζα (Κιρκάσαινα)

Μαρία Π. Καραπανάγου

Πανάγου Ι. Μούκα (γιαγιά)

Μαρία Αλεξ. Μούκα (μάνα-σύζυγος)

Αφροδίτη Αλ. Μούκα (κόρη 17 χρονών)

Δημήτριος Αλ. Μούκας (γιος)

Αναστάσιος Αλ. Μούκας(γιος)

Παναγιώτης Αλ. Μούκας(γιος)

αβάπτιστο – Αλ. Μούκα (κόρη)

Ανδρέας Δ. Τούντας (Μπάφας)

Ευθυμία Μπαΐρα

Ιωάννης Λάζος

Ασήμω Αλεξ. Λιάπη (Ζαζάναινα)

Ουρανία Ανδρ. Κούτρη

Αθανάσιος I. Koφίνης

Μαρία Αθαν. Κοφίνη (σύζυγος)

Ανδρέας Ευθ. Λάζος (Ανδρίτσος)

*ert.

       6/10/1943 Η Μεγάλη Μάχη της Μακρακώμης

Μάρτυρας αυτόπτης αυτής της μεγάλης μάχης της Μακρακώμης, ο Κώστας Αρ. Καραγιώργος, ανώτερο στέλεχος του ΕΑΜ της Ρούμελης τότε, γράφει:
«Οι Γερμανοί κινήθηκαν απ’ τη Λαμία, σε μια φάλαγγα από 150 - 200 αυτοκίνητα με κανόνια, πολυβόλα, αυτόματα και τουφέκια. Μπροστά απ’ τη φάλαγγα βρίσκονταν τέσσερις μοτοσυκλετιστές για αναγνώριση κι ύστερα απ’ αυτούς, δυό τάνκς. Ήταν 8. 30 η ώρα, το καλοκαιριάτικο εκείνο πρωινό του 1943, όταν τα τηλέφωνα της Λαμίας, του Λιανοκλαδιού, της Σπερχειάδας, με τα γύρω παρατηρητήρια, πούταν πυκνά εγκατεστημένα, μέρα - νύχτα για να παρακολουυθούν τις κινήσεις του εχθρού, γνωστοποιούσαν στο 342 τάγμα του καπετάν Σωτήρη Μπεγνή, με στρατιωτικό διοικητή, τον Ταγματάρχη Γερακοβούνη, απ’ το χωριό Μεξιάτες, περιφέρειας Υπάτης που βρισκόταν μέσα στην Κωμόπολη Μακρακώμη, το Τάγμα Θανάτου, με στρατιωτικό διοικητή, το μόνιμο λογαχό του Ελληνικού στρατού Ντίνο Γιαννακολόπουλο του Θρυλλικού 3/36, της 13ης Μεραρχίας και καπετάνιο το Φώτη Παρνασιώτη, καθώς και το εφεδρικό σύνταγμα του ΕΛΑΣ, που βρισκόταν στη περιοχή της Σπερχειάδας, με διοικητή το γενναίο τέκνο της Κωμόπολης Σπερχειάδας, ταγματάρχη του Ελληνικού στρατού, Θανάση Παπαγυαλιά, ότι είχε μαυρίσει ο δημόσιος δρόμος, Λαμίας - Καρπενησιού, απ’ την τεράστια εκείνη γερμανική φάλαγγα, που βάδιζε στη διάταξη που αναφέραμε, πιο πάνω, προς Μακρακώμη - Σπερχειάδα.
Οι επικεφαλής των Εθνικών αντιστασιακών αντάρτικων δυνάμεων του ΕΛΑΣ, αξιωματικοί και καπεταναίοι, ενεργούντες ψύχραιμα και μεθοδευμένα, κατέλαβαν τις επίκαιρες θέσεις, πούχαν επιτελικά πρκαθοριστεί, γιατί είχαν διαταγή της 13ης Μεραρχίας, να κρατήσουν οπωσδήποτε τη Μακρακώμη ή τουλάχιστον, να κάνουν πολύ δύσκολο το πέρασμα του εχθρού προς της Σπερχειάδα.

Με το συναγερμό που δόθηκε, ο διοικητής του 342 τάγματος γενναίος Ταγματάρχης Γερακοβούνης, κατένειμε τις δυνάμεις του τάγματός του κατά την ακόλουθη τάξη: Ο διοικητής ενός Λόχου του 342 τάγματος, ΑΗΤΤΗΤΟΣ, με δυό αντιαρματικά, δυο βαρειά πολυβόλα φίατ και τρία οπλοπολυβόλα, πιάσανε το άκρο όπως μπαίνουμε στη Μακρακώμη απ’ τή Λαμία κι ανάλογες θέσεις, το Τάγμα Θανάτου με το γενναίο αξιωματικό και Δ)τή του Τάγματος ΝΤΙΝΟ ΓΙΑΝ- ΝΑΚΟΠΟΥΛΟ, που το αποτελούσαν διαλεχτά παλληκάρια κυρίως της Ρούμελης και των γύρω χωριών. Επίσης και το εφεδρικό σύνταγμα του Παπαγυαλιά, που το αποτελούσαν, νέα και γενναία παλληκάρια, απ’ τη Σπερχειάδα και την περιοχή της, κράτησαν επίκαιρες θέσεις στα πλάγια του εχθρού.
Όταν δόθηκε η διαταγή πύρ, απ’ το στρατιωτικό διοικητή του 342 τάγματος, με τις πρώτες ομοβροντίες και το κροτάλισμα των αντιαρματικών, των πολυβόλων, οπλοπολυβόλων και τουφεκιών των διαλεχτών ανταρτών, εξουδετερώθηκαν αμέσως οι τέσσερις μοτοσυκλετιστές, εξουδετερώθηκαν τα δυό τάνκς, ενώ τριάντα αυτοκίνητα ακινητοποιήθηκαν σε σημείο ημιπανικού, πράγμα που ανάγκασε τις γερμανικές δυνάμεις σε υποχώρηση. Υποχωρώντας οι ορδές του Χίτλερ, δέχονταν απ’ τα πλευρά καταιγισμό πυρών, του ηρωικού εφεδρικού συντάγματος, του ταγματάρχη Θ. Παπαγυαλιά, πούχε λάβει μέτρα για τη ματαίωση πιθανής γερμανικής ενίσχυσης απ’ τη Λαμία.
Η μάχη της Μακρακώμης, διάρκεσε μέχρι το σούρωπο, οπότε οι Γερμανοί γύρισαν ξανά στη Λαμία, με πολλούς νεκρούς και τραυματίες. Κοντά στο μεσημέρι, έφθασε απ’ το Γενικό Αρχηγείο κι ειδικά απ’ τη 13η Μεραρχία, ο καπετάν Τάσος Λευτεριάς (Βαγγέλης Παπαδάκης), απ’ το Ρέθυμνο Κρήτης, που σε συνεργασία με τους διοικητές των δυό Ταγμάτων, θανάτου και 342, συντόνισαν τις προσπάθειές τους, στην αντιμετώπιση των ναζί επιδρομέων. Στη μάχη της Μακρακώμης, πολέμησαν γενναία, όλοι οι μαχητές αντάρτες του ΕΛΑΣ, του 342 Τάγματος Μπεγνή - Γερακοβούνη, του διαλεχτού Τάγματος Θανάτου και του ηρωικού εφεδρικού Συντάγματος.
Ιδιαίτερα, θα πρέπει να υπογραμμιστεί, ο ηρωισμός κι η ενεργητικότητα των δυό διοικητών των Ταγμάτων Γερακοβούνη και Ντίνου Γιαννακολόπουλου, που αψηφούντες τον κίνδυνο, έτρεχαν από μονάδα σε μονάδα, πολυβολεία κι οπλοβολεία, εμψύχωναν τους ηρωικούς αντάρτες και κατεύθυναν την όλη επιχείρηση ενάντια στους επιδρομείς. Αλλά παράλληλα θα πρέπει να εξαρθεί η απαράμιλλη γενναιότητα των υποψήφιων ανθυπολοχαγών του ΕΛΑΣ, της Σχολής Ρεντίνας, που πήραν μέρος στη μάχη κατά των Ναζί και μάχονταν για να φράξουν το δρόμο των εισβολέων προς Μακρακώμη και Σπερχειάδα.
Αυτές όλες οι πιο πάνω ηρωικές δυνάμεις του ΕΑΑΣ, πήραν μέρος στη μεγάλη μάχη της Μακρακώμης το πρωί της 6ης Οχτώβρη 1943, που διάρκεσε 9 ολόκληρες ώρες και δεν ήταν μόνο το γενναίο ηρωικό Τάγμα Θανάτου. Απόδειξη τρανή της συμμετοχής και του 3/42 Τάγματος στη σκληρή αυτή μάχη, ήταν οι δύο ηρωικοί νεκροί μαχητές του, ο Μπλατσάρας απ’ τη Στυλίδα κι’ ο Μανώλης Αλαμάγκος απ’ το Νιχώρι Γούρας».

Ο Διοικητής του Τάγματος Θανάτου ΝΤΙΝΟΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ, μας έδωσε ένα πρόχειρο χρονικό ύστερα από επίσκεψή μας στο σπίτι του, στην Αγ. Παρασκευή, που αναφέρει:
ΤΑΓΜΑ ΘΑΝΑΤΟΥ: Δύναμη 130 άνδρες, 6 πολυβόλα με 1.500 σφαίρες το καθένα, δηλαδή για 3' μάχη.
ΓΕΡΜΑΝΟΙ: Τάγμα των Ες - Ες, 700 άνδρες, 2 άρματα μεσαία, πολλοί και πολλά μυδράλια.
Έως τη μια το μεσημέρι σπάζουν οι επιθέσεις τους.
Στις 2.15' νέα φάλαγγα περί τα 15-20 αυτοκίνητα, έρχονται για ενίσχυσή τους μαζί και 4 πυροβόλα των 105 χιλ. «σκόντα» μακρόκανα (3 μέτρα κάνη) συρόμενα με ερπύστριες.

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΜΑΚΡΑΚΩΜΗΣ

Ο Νίκος Καρκάνης γράφει:
Αν η Σπερχειάδα μπορεί να περηφανεύεται γιατί κατέχει το προβάδισμα στη Ρούμελη —μια και ο ' Αρης με το Θάνο, το Νίκο Αέβα και τους άλλους πρωτοπόρους συντρόφους τους από κει ύψωσαν το λάβαρο της Εθνικής Αντίστασης στις 24 Μάη 1942— η δίδυμη αδελφή της η Μακρακώμη —απέναντι στην αριστερή όχθη του Σπερχειού— κατέχει το τιμητικό προνόμιο ότι πάνω της ξέσπασε η λύσσα των καταχτητών και έγινε ολοκαύτωμα μα δεν προσκύνησε, δε λύγισε.
Η Μακρακώμη είχε την εύνοια της τύχης να λευτερωθεί πολύ νωρίς απ’ τον ΕΛΑΣ, το 1943 και από τότε στάθηκε το προχωρημένο φυλάκιο. Κτισμένη στα ριζά, απλώνεται μπροστά της ανατολικά ο κάμπος που αποτελούσε στα χρόνια της κατοχής ένα είδος ουδέτερης νεκρής ζώνης ανάμεσα στον ΕΛΑΣ και τους Γερμανούς. Η Μακρακώμη ήταν η «Πύλη» της ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ.
Αντίκρυ της στο Καστρί οχυρωμένοι οι Γερμανοί βομβάρδιζαν αδιάκριτα με το πυροβολικό και τους όλμους τους όπου τα παρατηρητήριά τους διέκριναν «ύποπτες» μαζικές κινήσεις τη μέρα ή φωτιές τη νύχτα. Τα υψώματα πού ’ναι στο προσκεφάλι της όπως και οι παρυφές του σπιτιού της προς τη Μάκρη, εκεί προς την εκκλησιά, ήταν περιχαρακωμένα. Παντού χαρακώματα που είχαν σκάψει οι Μακρακωμίτες με τους αντάρτες του ΕΛΑΣ για να προστατέψουν την Κωμόπολή τους από τους επιδρομείς. Οι κάτοικοί της ζούσαν μέρα - νύχτα κάτω από τον τρόμο. Μοιράστηκαν την μπουκιά τους με τους αντάρτες. Τη νύχτα συνήθως εγκατέλειπαν τα σπίτια τους και κοιμόνταν στο ύπαιθρο. ' Ανδρες, γυναίκες και παιδιά με το ηλιοβασίλεμα ανηφόριζαν προς την Τσούκα ή έπαιρναν τη ρεματιά προς τη Βίτωλη και τον Πύργο, ενώ οι αντάρτες αγρυπνούσαν στα χαρακώματα. Περίπολοι του ΕΛΑΣ με συνοδούς Μακρακωμίτες εφεδροελασίτες προωθούνταν τη νύχτα στον κάμπο και κυρίως κοντά στην κοίτη του Σπερχειού που μια - δυο φορές χρησιμοποίησαν οι Γερμανοί για να αιφνιδιάσουν τον ΕΛΑΣ με την υπόδειξη «κακών» Ελλήνων που πρόδιναν τους συμπατριώτες τους. Έτσι οι Μακρακωμίτες οργανωμένοι στο ΕΑΜ έζησαν στην πρώτη γραμμή του πυρός και αγόγγυστα πρόσφεραν πολλές θυσίες και πολύτιμες υπηρεσίες στην Εθνική μας Αντίσταση και μπορεί νά ’ναι γι' αυτό περήφανοι.

Παράλληλα, πιστοί πρωτοπόροι αγωνιστές της Μακρακώμης έφεραν σε πέρας πολύ επικίνδυνες αποστολές στα μετόπισθεν του εχθρού. Ο ΕΛΑΣ, με την πολύτιμη συμβολή των παράνομων οργανώσεών του ΚΚΕ, του ΕΑΜ και της ΕΠΟΝ στην κατεχόμενη Ελλάδα, είχε απλώσει ένα ευρύ δίχτυ πληροφόρησης που έφτανε ως τη Λαμία και από κει ως την πρωτεύουσα της χώρας. Και είναι αλήθεια πως πάρα πολλές φορές πληροφορίες για επικείμενη επιδρομή των Γερμανών έφτασαν έγκαιρα μέσα απ’ αυτό το δρόμο και οι Γερμανοί αιφνιδιάστηκαν αντί να αιφνιδιάσουν τα τμήματα του ΕΛΑΣ. Πολλαπλές ήταν οι υπηρεσίες που πρόσφεραν οι εφεδροελασίτες και οι άλλοι αγωνιστές που δρούσαν με χίλιους τρόπους στα μετόπισθεν του εχθρού. Έρχεται τώρα στο νού μου η περίπτωση. Αγωνιστές της οργάνωσης της Λαμίας στην είσοδο της πόλης από την Αθήνα άλλαξαν τους σηματοδότες της τροχαίας. Έστρεψαν τους δείχτες που έγραφαν προς Δομοκό — Λάρισα, προς Καρπενήσι και να, ένας Γερμανός μοτοσυκλετιστής έφτασε στη Μακρακώμη, πεσκέσι.

Έξι Οχτώβρη σήμερα. Για τη μέρα αυτή η Μακρακώμη μπορεί να αισθάνεται ιδιαίτερη περηφάνεια και τιμή. 40 χρόνια πριν, σα σήμερα, ένας λόχος ΕΛΑΣιτών του 36ου Συντάγματος της XIII Μεραρχίας απόκρουσε αποτελεσματικά επίθεση 700 ανδρών των Ες - Ες έξω από τη Μακρακώμη. Οι Ούννοι με 71 αυτοκίνητα, 3 τάνκς, 4 αλυσιδοφόρα και 4 κανόνια, ξεκίνησαν για να πατήσουν το λίκνο του αντάρτικου, το Καρπενήσι. Οκτώ ώρες κράτησε η μάχη αυτή. Τα γύρω υψώματα και η ίδια η Μακρακώμη ανασκάφτηκαν κυριολεχτικά απ’ τα εχθρικά πυροβόλα και τους όλμους. Μα τελικά ο εχθρός δεν πέρασε. Αναγκάστηκε ηττημένος, με βαριές απώλειες να επιστρέψει στη Λαμία. Οι λίγοι ΕΛΑΣίτες τους θέρισαν με το νέο οπλισμό που είχαν πάρει αφοπλίζοντας λίγες μέρες πριν τους Ιταλούς μετά τη συνθηκολόγησή τους. Η θρυλική αντάρτισσα Θύελλα πολέμησε πλάι στους συντρόφους της παλικαρίσια και διακρίθηκε. Σκότωσε ένα Γερμανό και μέσα από τα πυκνά πυρά που σα σφήκες σφύριζαν γύρω της όρμησε και έσυρε τη μοτοσυκλέτα προς τα πίσω. Η άτυχη Θύελλα που γλύτωσε από τις γερμανικές σφαίρες στη Μακρακώμη, όπως και σε τόσες άλλες μάχες με τους καταχητές, σκοτώθηκε το Δεκέμβρη, κοντά στην Ομόνοια από «συμμαχική» αγγλική σφαίρα! 0 ΕΛΑΣ στη μάχη αυτή είχε ένα νεκρό, το Βασ. Δροσίνη, μυλεργάτη που ξεψύχησε ενώ η μάχη συνεχιζόταν ψελλίζοντας!
«Συναγωνιστές αφήστε με μένα, χτυπάτε τα σκυλιά... Ζήτω η λευτεριά»!

Για τη μάχη της Μακρακώμης εστάλη τότε τηλεγράφημα από το στρατηγείο των συμμάχων στη Μ. Ανατολή το οποίο έγραφε "Συγχαίρουμε εσάς για την επιτυχή έκβαση της Μάχης της Μακρακώμης, εναντίων των Γερμανικών στρατευμάτων κατοχής και ευχόμαστε το λοιπόν όπως όλοι οι αγώνες εναντίον του κοινού εχθρού έχουν επιτυχία. Ο εγγλέζος Ταξίαρχος Κρις Γουντχάουζ επικεφαλής του συμμαχικού στρατηγείου."

*ethniki-antistasi-dse.

Ο αφανισμός από τους ναζί του χωριού Λιγκιάδες Ιωαννίνων, στις 3 Οκτώβρη 1943

Τον Οκτώβρη του 1943, για τους χιτλερικούς, τα μαντάτα απ’ όλα τα μέτωπα ήταν άσχημα. Στο σοβιετικό μέτωπο οι επίλεκτες γερμανικές στρατιές αποδεκατίζονταν η μία μετά την άλλη. Στο ιταλικό μέτωπο οι Αγγλοαμερικάνοι είχαν σταθεροποιήσει τις θέσεις τους και προχωρούσαν έστω κι αργά, ενώ η Ιταλία μετά τη συνθηκολόγησή της είχε περάσει με το μέρος των Συμμάχων. Στην ίδια την πατρίδα μας σε κάθε βήμα τους οι χιτλερικοί συναντούσαν όλο και πιο σκληρή την αντίσταση του λαού. Ο εχθρός λυσσομανούσε. Και η λύσσα του ξέσπαγε στους αμάχους.

Ένα πρωί, στις 3 του Οκτώβρη 1943, μια γερμανική διλοχία ξεκινώντας από τα Γιάννινα ανηφόριζε στο βουνό Μιτσικέλι τραβώντας για το χωριό Λιγκιάδες, που είναι σκαρφαλωμένο ψηλά. Το εχθρικό πυροβολικό από τους στρατώνες του Ακραίου σφυροκοπούσε τα υψώματα, για να τους διευκολύνει και να εμποδίσει το φευγιό των κατοίκων του χωριού. Όταν οι βάρβαροι έφτασαν στην θέση «Πύργος», απέναντι από το χωριό, έστησαν τους όλμους και βομβάρδιζαν τα σπίτια, ενώ βιαστικά το κύκλωσαν απ’ όλα τα σημεία. Με βρισιές, κλοτσιές και χτυπήματα, άρχισαν να συγκεντρώνουν τους κατοίκους στο σχολείο, ενώ ταυτόχρονα είχαν ριχτεί στο πλιάτσικο. Κατόπιν, έβαλαν φωτιά στα λεηλατημένα σπίτια, σε πολλές περιπτώσεις μαζί με τους ενοίκους τους, γέρους και μωρά.

Ταυτόχρονα, όποιον συναντούσαν μπροστά τους τον σκότωναν χωρίς διάκριση. Η βαρβαρότητα και ο κανιβαλισμός τους έφτασε ως το σημείο ν’ αρπάζουν μωρά από τις αγκαλιές των μανάδων και να τα ρίχνουν στις φλόγες των σπιτιών που καίγονταν. Κι όπου η αντίσταση των μανάδων δεν μπορούσε να κατανικηθεί κόβανε με τις ξιφολόγχες τα χέρια των μωρών που σφίγγονταν στα ρούχα τους. Ήταν τόσα τα καμένα ανθρώπινα κορμιά που η τσίκνα μαζί με τους καπνούς μεταφέρθηκε με τον αέρα στα γύρω χωριά προκαλώντας φοβερή ανησυχία, φρίκη και οργή. Στόχος της γερμανικής διοίκησης ήταν ο πλήρης αφανισμός των Λιγκιάδων και των κατοίκων τους. Γι’ αυτό και την ώρα που διαπραττόταν αυτό το κακούργημα, γερμανικό αεροπλάνο πετούσε πάνω από το μαρτυρικό χωριό για να ελέγχει την κατάσταση και την πορεία της καταστροφής του.

Απερίγραπτη οδύνη, οργή και φρίκη δοκίμασαν οι επιζώντες που πρώτοι αντίκρυσαν τη βιβλική καταστροφή και τον αφανισμό των προσφιλών συγγενών και συγχωριανών τους. Στη μνήμη των αθώων γυναικόπαιδων η κοινότητα Λιγκιάδων έχει αναγείρει μνημείο στο κέντρο του χωριού και κάνει κάθε χρόνο, στις 3 Οκτώβρη, μνημόσυνο για να τιμήσει τη μνήμη των συγχωριανών τους μαρτύρων της λευτεριάς.

*katiousa. gr

  Το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης πρωταγωνιστής
            Οι Φίλοι του Μουσείου Εθνικής Αντίστασης δείχνουν το δρόμο.

Με τους καλύτερους οιωνούς για το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Λαμιεων ξεκίνησε η νέα περίοδος. Την Κυριακή, 29 Οκτωβρίου, επισκέφτηκαν τη Λαμία 100 μέλη του Συλλόγου Σ.Ι.Μ.Ε.Α (Σύλλογος Ιστορίας και Μνήμης Εθνικής Αντίστασης) από το Βόλο. Το Σωματείο μας τους υποδέχτηκε στην πλατεία Λαού μπροστά στο άγαλμα του Άρη Βελουχιώτη. Η ιστορικός και πρόεδρος του Σωματείου Βασιλική Λάζου έκανε την ξενάγηση στο κέντρο της πόλης. Στο σύντομο ιστορικό περίπατο που ακολούθησε οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν την ιστορία της Κατοχής και της Αντίστασης στην περιοχή μας, τα αξιοθέατα της πόλης μας, αλλά και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Λαμίας, που αποτέλεσε την κοιτίδα του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα κατά των κατακτητών στο Β Παγκόσμιο Πόλεμο.

 Ακολούθησε επίσκεψη στο Γοργοπόταμο, στον τόπο που η ενωμένη Εθνική Αντίσταση μεγαλούργησε με το κορυφαίο σαμποτάζ ανατίναξης της γέφυρας. Ο ιστορικός περίπατος Γοργοποτάμου ξετύλιξε τις στιγμές της μάχης, της σημασίας της από στρατιωτικής και πολιτικής πλευράς αλλά και των αντιποίνων που ακολουθήσαν.

 Ύστερα από απαραίτητο μεσημεριανό διάλειμμα και τη γνωριμία με την γευσιγνωσία της περιοχής κατευθυνθήκαμε στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης, στο κτήριο του Δημαρχείου, όπου έγινε σύντομη ξενάγηση. Μόνο θαυμασμός και καλά λόγια ακούστηκαν για την επιμονή του Σωματείου μας που από την ίδρυση του το 2000 πασχίζει για την ανάδειξη και διατήρηση της ιστορικής μνήμης, αλλά και την απρόσκοπτη λειτουργία του Μουσείου από την ίδρυση του το 2009 και τη λειτουργία του το 2012.

Ο εκσυγχρονισμός του Μουσείου Εθνικής Αντίστασης είναι απαραίτητος ώστε να προβληθούν όλα τα συγκεντρωμένα υλικά – τεκμήρια που σήμερα βρίσκονται αποθηκευμένα. Αναγκαία είναι και η μεταστέγαση του Μουσείου σε ένα νέο μεγαλύτερο χώρο στην Πλατεία Λαού, σε ένα χώρο που θα δημιουργηθεί με σύγχρονη μουσειακή σχεδίαση. Η Πλατεία Λαού, η «λαϊκή» πλατεία της πόλης μας, με πλήθος εμπορικά καταστήματα και παραδοσιακούς χώρους εστίασης, συνδέεται με τον ανδριάντα του Άρη Βελουχιώτη, ο οποίος στήθηκε ύστερα από ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου.

Τα μέλη του Σ.Ι.Μ.Ε.Α έφυγαν με τις καλύτερες εντυπώσεις από την Λαμία. Εμείς συνεχίζουμε, φροντίζοντας να αναδεικνύουμε την Ιστορία της περιοχής μας ώστε η Λαμία μας με τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα και σε συνδυασμό με τα Μουσεία άλλων περιόδων, τις Θερμοπύλες, την Αλαμάνα και το Γοργοπόταμο, να αποτελέσει τουριστικό πόλο έλξης. Η ανάδειξη και προβολή του ιστορικού τριγώνου και η ίδια η ιστορία της πόλης μας θα δώσει νέα πνοή στον τόπο μας.

Ίδρυση του ΕΑΜ- 27 Σεπτεμβρίου 1941

Στις 27 Σεπτεμβρίου 1941 ιδρύεται στην κατεχόμενη Αθήνα το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ), το οποίο θα αναδειχθεί στη μεγαλύτερη πανελλαδικά αντιστασιακή οργάνωση.

Το ΕΑΜ και ο στρατός του, ο δοξασμένος ΕΛΑΣ, έγραψαν ένα «νέο ’21». Πολέμησαν το φασίστα Γερμανο-Ιταλό κατακτητή, χτυπήθηκαν από τον αγγλο-αμερικάνικο ιμπεριαλισμό και τίμησαν μέχρι τέλους τον όρκο για «Λεύτερη Ελλάδα».

Ψυχή και καρδιά του ΕΑΜ υπήρξε το ΚΚΕ. Ήδη από τις 1 – 3 Ιούλη του 1941, κατά την 6η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ, προσδιορίστηκε με ως άμεσο επιτακτικό καθήκον για το Κόμμα, το λαό και τις οργανώσεις του η συγκρότηση ενός μετώπου εθνικής απελευθέρωσης.

«Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ελλάδας – έλεγε η απόφαση της Ολομέλειας – καλεί τον ελληνικό λαό, τα κόμματα και τις οργανώσεις του, σ’ ένα εθνικό μέτωπο της απελευθέρωσης» με στόχους

*το διώξιμο της γερμανοϊταλικής κατοχής από την Ελλάδα,

*την ανατροπή της κυβέρνησης – οργανέτου τους,

*την υποστήριξη κάθε συνεπούς αντιφασιστικής δύναμης με όλα τα μέσα,

*το σχηματισμό προσωρινής κυβέρνησης απ’ όλα τα κόμματα, που θ’ αποκαταστήσει τις δημοκρατικές ελευθερίες του λαού, θα του εξασφαλίσει ψωμί και δουλειά,

θα συγκαλέσει Συντακτική Εθνοσυνέλευση και θα υπερασπιστεί την ακεραιότητα και την ανεξαρτησία της Ελλάδας από κάθε ξενική ιμπεριαλιστική δύναμη».

Πρώτη έκφραση του καλέσματος του ΚΚΕ ήταν στις 16 Ιούλη του ’41 η δημιουργία του Εργατικού ΕΑΜ. Το ΕΕΑΜ έθεσε ως στόχους του να οργανώσει την εργατική τάξη, τόσο για τις καθημερινές διεκδικήσεις και ανάγκες της, όσο και για την απαλλαγή της από τον κατακτητή μέσω της συγκρότησης ενός πανελλαδικού εθνικοαπελευθερωτικού μετώπου.

Στις αρχές Σεπτέμβρη 1941, συγκλήθηκε η 7η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ, που αποφάσισε την επιτάχυνση των διαδικασιών συγκρότησης του ΕΑΜ .

«Είναι καιρός – τονιζόταν στην απόφαση της Ολομέλειας – να περάσουμε από τη φιλολογία σε πρακτική δράση, στον τομέα αυτό. Από κάτω ίσαμε πάνω, πρέπει να αποκρυσταλλώσουμε τη συνένωση των εθνικών δυνάμεων, να τους δώσουμε οργανωτική μορφή. Η δουλειά άρχισε και θα προχωρήσει με όσους και όποιους θέλουν να δέχονται να αγωνιστούν για το ξεσκλάβωμα της χώρας».

Στη βάση αυτής της απόφασης, εντός του ίδιου μήνα, το ΕΑΜ γίνεται πραγματικότητα στις 27 Σεπτέμβρη 1941

Στις επαφές που έγιναν ανάμεσα στους εκπροσώπους του ΚΚΕ και τους εκπροσώπους των άλλων κομμάτων, το Μάη και τον Ιούνη του 1941, τα παλιά αστικά κόμματα χαρακτήρισαν «τυχοδιωκτισμό» τα σχέδια για οργάνωση αντίστασης εναντίον των κατακτητών και απέρριψαν τις προτάσεις για συνεργασία.

Μόνο μερικά κόμματα και ομάδες συμφώνησαν να πραγματοποιηθεί η ενότητα για την οργάνωση του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα. Αυτά ήταν: Το Αγροτικό Κόμμα, το νεοσύστατο κόμμα «Ένωση Λαϊκής Δημοκρατίας» και το Σοσιαλιστικό Κόμμα Ελλάδας Οι εκπρόσωποι αυτών των κομμάτων προχώρησαν στις 27 Σεπτέμβρη του 1941 στην ίδρυση του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (ΕΑΜ).

Οι σκοποί του ΕΑΜ όπως διατυπώθηκαν στο ιδρυτικό του ήταν οι εξής:

α) Η απελευθέρωση του Εθνους μας από τον σημερινόν ξένον ζυγόν και η απόκτησις της πλήρους ανεξαρτησίας της χώρας μας.

β) Ο σχηματισμός προσωρινής κυβερνήσεως, σκοπός της οποίας θα είναι η προκήρυξις εκλογών διά Συντακτικήν Εθνοσυνέλευσιν, με βάσιν την αναλογικήν, ίνα ο λαός αποφανθή κυριαρχικώς επί του τρόπου της διακυβερνήσεώς του.

γ) Η κατοχύρωσις του κυριαρχικού τούτου δικαιώματος του ελληνικού λαού, όπως αποφανθεί περί του τρόπου της διακυβερνήσεώς του, παρά πάσαν αντιδραστικήν απόπειραν, ήτις θα τείνει να επιβάλλει εις τον λαόν λύσεις αντιθέτους προς τας επιθυμίας του και η εκμηδένισης, δι’ όλων των μέσων του ΕΑΜ και των οργάνων που το αποτελούν, πάσης τοιαύτης απόπειρας.

Η ίδρυση και η δράση του ΕΑΜ και του ηρωικού στρατού του, του ΕΛΑΣ, στάθηκαν από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα στην ιστορία της νεότερης Ελλάδας.

Για πρώτη φορά στην Ελλάδα ενώθηκαν και πάλεψαν πλάι – πλάι, κάτω από τις δοξασμένες σημαίες μιας ενιαίας πατριωτικής απελευθερωτικής οργάνωσης, τόσο τεράστια πλήθη, που μετριούνταν σε εκατοντάδες χιλιάδες και εκατομμύρια αγωνιστές και αγωνίστριες.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΙ ΘΕΛΕΙ ΤΟ ΕΑΜ

Ένα χρόνο αργότερα από την ίδρυση του ΕΑΜ κυκλοφορεί η μνημειώδης μπροσούρα του Δημήτρη Γληνού «Τι είναι και τι θέλει το ΕΑΜ» που αποτέλεσε το «Ευαγγέλιο» του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα.

Ορισμένα αποσπάσματα:

– «Ο σημερινός αγώνας του λαού μας στο περιεχόμενό του δεν μπορεί να είναι τίποτ’ άλλο παρά απελευθερωτικός. Πρόκειται να κατακτήσουμε τη λευτεριά μας, να διώξουμε τους ξένους επιδρομείς από τη χώρα μας, να υπερασπίσουμε τα δικαιώματά μας στη ζωή και τον πολιτισμό. Πρόκειται ν’ ανοίξουμε το δρόμο για μιαν ελεύτερη, πολιτισμένη κι ευτυχισμένη Ελλάδα. Αυτός είναι ο πρώτος, ο υπέρτατος, ο μόνος σκοπός που μας προβάλλεται σήμερα επιτακτικά όσο ποτέ».

«Στη μορφή του, ο σημερινός αγώνας δεν μπορεί παρά να είναι παλλαϊκός, ν’ αγκαλιάσει όλα τα στρώματα του λαού, και τον εργάτη και τον αστό και τον αγρότη και τον διανοούμενο. Και μ’ αυτή την έννοια της παλλαϊκότητας, ο αγώνας αυτός χαρακτηρίζεται σαν αγώνας εθνικός. Ο σημερινός, λοιπόν, αγώνας που βγαίνει από τα πράγματα και την ψυχική διάθεση όλου του λαού, είναι αγώνας εθνικοαπελευθερωτικός, και μόνο αν έτσι κατανοηθεί και οργανωθεί μπορεί να φέρει το ποθητό αποτέλεσμα…».

– «Ποια κόμματα και ποιοι πολιτικοί αρχηγοί μπορεί να μην είναι σύμφωνοι για την ανάγκη και τους σκοπούς του εθνικού απελευθερωτικού αγώνα; Οι προδότες και οι φασίστες μόνο. Υπάρχουν άλλοι που πιστεύουν πως ο λαός πρέπει να δεχτεί μοιρολατρικά τη σκλαβιά ή να περιμένει να τον σώσουν άλλοι από τη σκλαβιά; Ας το δηλώσουν. Μα, κι αν δεν το δηλώσουν το ίδιο συμπέρασμα θα βγει από τη στάση τους απέναντι στον αγώνα και απέναντι στο Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο…».

– «Τι πρέπει να κάνεις; Να τι πρέπει να κάνεις. Πρώτα πρώτα, δεν πρέπει ποτέ, για κανένα λόγο, για καμιά περίπτωση να μείνεις μόνος, ξεκομμένος από το σύνολο, άτομο ξεμοναχιασμένο. Ενώσου με τους άλλους. Ενώσου με τους συναδέλφους σου, τους συντρόφους σου, τους συντεχνίτας σου. Έμπα στην οργάνωσή σου, στο σωματείο σου, στο συνεταιρισμό σου, στην ένωσή σου, στο επαγγελματικό σωματείο και γίνε μέλος ενεργητικό. Παίρνε μέρος σ’ όλους τους αγώνες, στις συζητήσεις για τα καθημερινά ζητήματα, προστάτευε τα δικαιώματά σου στη ζωή, για να εξασφαλιστεί η ζωή σου, η συντήρηση η δική σου και των δικών σου».

Ενας μεγάλος άνθρωπος και δάσκαλος για τη νέα γενιά δημοσιογράφων, ο αείμνηστος Νίκος Καραντηνός, ο «Διονύσης» της Εθνικής Αντίστασης, έγραψε για τη επέτειο ίδρυσης του ΕΑΜ, υπό τον τίτλο «Κορυφαίο γεγονός σαν το ’21» (Ριζοσπάστης, 28/9/2005):

«…ΤΟ ΕΑΜ δεν μπήκε στη νεότερη Ιστορία μας σαν ένα απλό γεγονός, μια ηρωική παρένθεση. Ηρθε σαν κοσμογονική μεγάλη, ηφαιστειακή ώρα, που όργωσε κατάβαθα την Ελλάδα. Εσπειρε σπόρο λευτεριάς. Κι έπλασε νέους καινούριους κόσμους. ΤοΕΑΜ αντάμωσε τον κάθε αγωνιστή, τον κάθε πατριώτη σε κρίσιμες ώρες. Στάθηκε γι’ αυτόν μέσα στη χιτλεροφασιστική Κατοχή, το στήριγμα, η απαντοχή κι η ελπίδα.

ΦΩΤΕΙΝΟ, λαμπερό το εγερτήριο σάλπισμα του ΕΑΜ που καλούσε κάθε πατριώτη να ενταχθεί στις γραμμές του και σκόπιμα παρελκυστική η τακτική των παλαιών κομμάτων στις προτάσεις, που τους έγιναν για να συμπράξουν. Μπροστά σ’ αυτή την κατάσταση, η λύση που απόμενε ήταν μία. Να περάσουν αποφασιστικά στο προσκήνιο οι καθ’ αυτού λαϊκές δυνάμεις. Ετσι η υπόθεση του έθνους και του απελευθερωτικού αγώνα πέρασε στα χέρια του ίδιου του λαού.

ΜΠΟΡΕΙ να πέρασαν 78 χρόνια από τότε και μένει στη μνήμη του λαού μας, του μεγάλου, του σοφού δάσκαλου, του αταλάντευτου κομμουνιστή ηγέτη, του Δημήτρη Γληνού, το κάλεσμα σ’ εκείνο το μοναδικό βιβλιαράκι «Τι είναι και τι θέλει το ΕΑΜ », που στάθηκε βασικό για τους στόχους του Αγώνα. Θα έλεγε κανείς πως το βιβλιαράκι αυτό ήταν ένας παιάνας, που το κράτησαν χιλιάδες και χιλιάδες αγωνιστές. Ηταν το αλφαβητάρι του Αγώνα μας.

ΔΥΝΑΤΟΣ, δωρικός ο λόγος του Γληνού, δίνει πρόσταγμα, κάλεσμα που λέει: «ΟΧΙ. Δεν υπάρχει συμβιβασμός και μοιρολατρική αποδοχή της σκλαβιάς. Ενας και μόνος δρόμος ανοίγεται μπροστά μας. Ο δρόμος της ενεργητικής Αντίστασης, ο δρόμος του εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα. Παλλαϊκός αγώνας για την οριστική κατάχτηση της λευτεριάς. Αυτή είναι η ηρωική διάθεση του ελληνικού λαού, που θέλει να ζήσει. Που θα παλέψει όλος μαζί ενωμένος, που θα παλέψει και θα νικήσει…».

ΔΕΝ ξεχνιέται και ποτέ δε θα ξεχαστεί η αποτρόπαια και φρικαλέα πράξη που διέπραξε η κυβέρνηση Τσουδερού που μαζί με τους Μανιαδάκηδες κι όλους τους πράκτορες, παράδωσαν – σε κανονική παράδοση με τα κλειδιά της φυλακής και τους καταλόγους – τους κομμουνιστές, που είχαν στην Ακροναυπλία, στην Ανάφη και σε άλλα στρατόπεδα. Τους παράδωσαν στους χιτλερικούς δήμιους. Που τους εκτέλεσαν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.

ΤΙΜΩΝΤΑΣ τα 78 χρόνια από την ίδρυση του ΕΑΜ δεν μπορούμε να μη θυμηθούμε την πλατιά και μοναδική στην ιστορία μας λαϊκή ενότητα, που εξασφάλισε αυτό το ένδοξο μέτωπο στον αγώνα της λευτεριάς και της δημοκρατίας. Δεν έχουμε το δικαίωμα να ξεχνάμε τους περίλαμπρους αγώνες στις πόλεις και στην ύπαιθρο για τη ζωή του λαού και της νεολαίας.

ΤΟ ΕΑΜ, λέει το γνωστό εκείνο τραγούδι της Κατοχής, μας «έσωσε από την πείνα». Ο αγώνας για την επιβίωση του λαού στάθηκε ένας από τους πρώτους στόχους που με αποφασιστικότητα επιδίωξε το ΕΑΜ και που με μεγάλη επιτυχία τον πέτυχε. Ο ασταμάτητος καθημερινός αγώνας για την εξασφάλιση των αναγκαίων τροφίμων έκανε δυνατή τη λειτουργία των συσσιτίων φυσικά με πολλούς κινδύνους από τους Γερμανούς.

ΗΤΑΝ μια μεγάλη μάχη ζωής, που έδωσαν τότε οι Οργανώσεις του ΕΑΜ κι έσωσαν χιλιάδες κόσμο ιδιαίτερα στην Αθήνα και στις άλλες πόλεις της χώρας. Ηταν αληθινή μάχη που έδωσαν αντάμα κομμουνιστές, ΕΑΜίτες και ΕΠΟΝίτες για να αποσπάσουν από τους ξένους καταχτητές και τους μαυραγορίτες μια κουταλιά μπλουγούρι.

ΠΩΣ να μη θυμηθείς τους άθλιους εκείνους δήθεν συμβουλάτορες, που από τους πρώτους κιόλας μήνες, που ξεκινήσαμε τον αγώνα μέσα στα Ανώτατα Ιδρύματα με την ΟΚΝΕ κι έπειτα με το ΕΑΜ Νέων και την ΕΠΟΝ, μας καλούσαν για να μας συμβουλεύσουν τάχατες «πατρικά»: Να παρατήσουμε τα γραψίματα στους τοίχους με συνθήματα και τα τρεξίματα με τις επιτροπές. Χάνετε άδικα το χρόνο των σπουδών σας, τα πτυχία σας. Μήπως νομίζετε, έλεγαν, πως εσείς με τα συνθήματα θα διώξετε τους Γερμανούς, πού ‘χουν στα χέρια τους όλη την Ευρώπη; Αφήστε τις διαδηλώσεις, τις απεργίες κι όλα τα άλλα και κοιτάχτε με φρονιμάδα τις σπουδές σας. Και πολύ συχνά έταζαν υποσχέσεις για μελλοντικά «βουλευτιλίκια» όταν θα λευτερωνόταν η χώρα. Τα νιάτα της Αντίστασης δεν άκουσαν τους συμβουλάτορες. Δε δέχτηκαν τη φρονιμάδα. Μπήκαν ολόψυχα στο μεγάλο αγώνα. Πάλεψαν ηρωικά κι έδωσαν χιλιάδες ζωές για τη λευτεριά της Ελλάδας…

«Τα πτυχία κι οι σπουδές μας μπορούν να περιμένουν… Αλλά η ζωή στους δρόμους καθημερινά τουφεκίζεται, εκεί είναι η θέση μας. Δεν είμαστε φρόνιμοι»… Αυτή ήταν η απάντησή τους.

ΚΟΡΥΦΑΙΟ γεγονός μένει πάντα το ΕΑΜ . Και στέκεται επάξια δίπλα στο Εικοσιένα. Δεν είναι μόνο ένας τίτλος τιμής για τους κομμουνιστές και το ΚΚΕ, που πρωτομάχησαν και τους άλλους αντιφασίστες που αγωνίστηκαν στις γραμμές του. Το ΕΑΜ είναι μια αστείρευτη πηγή πείρας διδαγμάτων και αγωνιστικού φρονηματισμού. Η ασυμβίβαστη πάλη του για την εθνική ανεξαρτησία ενάντια στο χιτλερισμό και τους ελληνόφωνους συνεργάτες του, η πλατιά λαϊκή ενότητα είναι μερικά από τα βασικά διδάγματα του ΕΑΜ.

ΤΟ ΕΑΜ με τους πολύμορφους αγώνες του κέρδισε άξια τη θέση του στο μεγάλο αντιστασιακό κίνημα των λαών της Ευρώπης, συσπειρώνοντας και ενεργοποιώντας τη συντριπτική πλειοψηφία του λαού σ’ ένα μεγάλο παλλαϊκό ξεσηκωμό. Σ’ ένα τεράστιο και μοναδικό αναγεννητικό έργο (…).

Το ΕΑΜ μάς δείχνει το δρόμο».

Κάποιοι σαν «αντίλογο» θα έλεγαν, ενδεχομένως, ότι από τη στιγμή που ο λαός δεν κατέκτησε τότε την εξουσία, ότι μιας και τα όρια του ΕΑΜ δεν μπόρεσαν όπως φάνηκε από μια σειρά απαράδεκτων λαθών να ξεπεράσουν τα όρια της στρατηγικής του κομμουνιστικού κινήματος με συνέπεια να μην γίνει κατορθωτή η διπλή απελευθέρωση τόσο από την ξενική ιμπεριαλιστική κατοχή όσο και από την εγχώρια αστική πολιτική εξουσία, ότι όλα αυτά ήταν «μάταια»…

Πως κατορθώματα όπως η αθάνατη εποποιία της Αντίστασης, το γεγονός ότι χάρη στη δράση του ΕΑΜ δεν στάλθηκε ούτε ένας Έλληνας εργάτης για να δουλέψει στα γερμανικά εργοστάσια, ότι η σωτηρία του λαού από την πείνα, η δημιουργία φύτρων της λαϊκής εξουσίας στην Ελλάδα, ότι όλα αυτά ήταν «μάταια»…

Κάποιοι άλλοι θα συνεχίσουν να επιδίδονται στο ατόπημα του τεμαχισμού του ΕΑΜ. Ένα ατόπημα που ειδικά στις σημερινές συνθήκες συνιστά πολιτικό και ιστορικό αναθεωρητισμό της έσχατης μορφής Πρόκειται για όσους αναφέρονται συχνά στο πρόγραμμα του ΕΑΜ που μιλούσε για «καθημερινή πάλη για να μην τσακιστεί ο λαός κάτω από την πείνα, την αρρώστια και τις υλικές στερήσεις», αλλά που μονίμως «ξεχνούν» εκείνη την στροφή από τον ΥΜΝΟ του ΕΑΜ: «…έχει πρόγραμμα Λαοκρατία…».

Ας τους αφήσουμε στην πλάνη τους. Για να δανειστούμε τα λόγια του Δ.Μαριόλη («Η αδύνατη ταξική ανακωχή», εκδόσεις ΚΨΜ) «το ΕΑΜ ήταν η πολιτική πρωτοβουλία που απελευθέρωσε μια απίστευτη κοινωνική δυναμική, μετουσίωσε τη δυσαρέσκεια και τη λαϊκή θέληση για αντίσταση σε καθημερινή πολιτική πάλη, ενεργοποίησε υπόγεια ρεύματα που βρίσκονταν σε λανθάνουσα μορφή, ενοποίησε την πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας σε ριζοσπαστική κατεύθυνση και δημιούργησε τις βάσεις που πάνω τους άνθησε το μαζικότατο κίνημα αντίστασης, η λαϊκή αυτενέργεια, οι λαϊκοί θεσμοί της αντίστασης, η πνευματική και πολιτιστική αναγέννηση».

Κόντρα λοιπόν σε αυτού του τύπου τις ερμηνείες, το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ θα αποτελούν πάντα τους φωτεινούς σηματοδότες της δυνατότητας του λαού, μέσα από το κτίσιμο του δικού του μετώπου, να επιτύχει την συνολική του απελευθέρωση.

*imerodromos ΝΙΚΟΣ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ